AAA

Platforma ePUAP krok po kroku

Marta Matuszewska-Maroń, Karolina Oskory

Platforma ePUAP, dzięki której przedsiębiorcy mogą załatwiać sprawy urzędowe za pośrednictwem internetu, jeszcze do niedawna nie cieszyła się dużą popularnością. Uznano, że przyczyną tego stanu rzeczy jest konieczność korzystania z kwalifikowanego podpisu elektronicznego, za który trzeba zapłacić. Dlatego został uruchomiony tzw. profil zaufany, czyli bezpłatny odpowiednik e-podpisu. Nową metodę potwierdzania tożsamości w systemach administracji publicznej wprowadziła znowelizowana ustawa o informatyzacji podmiotów realizujących zadania publiczne1. Na jej podstawie wydane zostały dwa rozporządzenia - w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej2 oraz w sprawie zasad potwierdzania, przedłużania ważności, wykorzystania i unieważniania profilu zaufanego elektronicznej platformy usług administracji publicznej3. Oba weszły w życie 9 czerwca 2011 roku. Dzięki tym usprawnieniom platforma zyskuje coraz więcej zwolenników - a co za tym idzie - staje się centralnym miejscem świadczenia e-usług. Niniejsze opracowanie jest instrukcją dotyczącą tego, jak stawiać pierwsze kroki na ePUAP.

Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej

Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej (ePUAP) jest ogólnopolską platformą teleinformatyczną, za pomocą której jednostki administracji publicznej oraz instytucje publiczne mogą świadczyć swoje usługi drogą elektroniczną. Platforma udostępnia im infrastrukturę technologiczną służącą do tego celu. Jest to system informatyczny, dzięki któremu obywatele mogą załatwiać sprawy urzędowe za pośrednictwem internetu, natomiast przedstawiciele podmiotów publicznych - bezpłatnie udostępniać swoje usługi w postaci elektronicznej. Ideą przyświecającą budowie ePUAP było stworzenie jednego, dostępnego i bezpiecznego miejsca świadczenia elektronicznych usług publicznych4.

Zasady funkcjonowania tejże platformy określa ustawa o informatyzacji działalności5. Minister właściwy do spraw informatyzacji określił natomiast zakres i warunki korzystania z ePUAP, w tym sposób zakładania konta i prowadzenia katalogu usług oraz warunki wymiany informacji między ePUAP a innymi systemami teleinformatycznymi6.

Funkcje platformy, które mogą zostać wykorzystane przez podmioty publiczne7 do świadczenia usług w postaci elektronicznej, to:

  • tworzenie i obsługa dokumentów elektronicznych,
  • przesyłanie dokumentów elektronicznych,
  • wymiana danych między ePUAP a innymi systemami teleinformatycznymi,
  • identyfikacja użytkowników i rozliczalność ich działań,
  • weryfikacja podpisu elektronicznego,
  • tworzenie usług podmiotu publicznego,
  • obsługa płatności elektronicznych,
  • potwierdzanie profilu zaufanego ePUAP.

Platforma może wymieniać z innymi systemami teleinformatycznymi informacje określone w ustawie o informatyzacji. Minimalne wymagania dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów8 i mają uwzględniać konieczność zachowania spójności prowadzenia rejestrów publicznych i wymiany przetworzonych danych w formie elektronicznej z podmiotami publicznymi.

Strona internetowa ePUAP

Platformy usług elektronicznych odgrywają szczególną rolę w procesie dostosowywania systemów informatycznych do potrzeb społeczeństwa informacyjnego. Stanowią one podstawę rozwiązań pozwalających na interaktywną realizację zadań publicznych i komercyjnych drogą elektroniczną.

System ePUAP ma objąć kilka głównych obszarów funkcjonalnych. Po pierwsze, ma zawierać portal informacyjny poświęcony dostępnym usługom publicznym, również tym świadczonym drogą elektroniczną. Po drugie, ma udostępnić platformę usług wspólnych, wspierających świadczenie usług publicznych drogą elektroniczną. Platforma ta powinna m.in. wspomagać dwukierunkową komunikację pomiędzy obywatelami i przedsiębiorcami a administracją publiczną, dostarczać pewne rozwiązania związane z bezpieczeństwem (a zwłaszcza uwierzytelnianiem) oraz zawierać broker dostępu do rejestrów publicznych. Ostatnim elementem przewidzianym w tym systemie jest środowisko wspierające prace nad standardami interoperacyjności, konsultowaniem propozycji i opracowywaniem modeli danych (w standardzie XML)9. Środowisko Budowy Aplikacji, które jest integralną częścią platformy, zawiera edytor formularzy umożliwiający tworzenie od podstaw dokumentów elektronicznych.

Strona główna ePUAP

Strona główna (rys. 1), na którą trafiają zarówno obywatele i przedsiębiorcy chcący dopełnić procedury drogą elektroniczną, jak i pracownicy administracji publicznej zobligowani do publikacji wzorów oraz obsługi e-usług świadczonych przez ich jednostkę, powinna zachęcać do korzystania z niej przejrzystymi informacjami. Tymczasem jej struktura jest mało czytelna, co uniemożliwia szybkie odnalezienie interesujących użytkownika zagadnień.

Rysunek 1. Strona główna ePUAP

Źródło: ePUAP, http://epuap.gov.pl/wps/portal/E2_OePUAP, [05.04.2012]

Strona główna na pierwszy rzut oka sprawia wrażenie nieuporządkowanej. Dla potencjalnego użytkownika duża liczba elementów może być przytłaczająca, co może powodować trudności w odnalezieniu szukanego tematu.

Zakres informacji na platformie ePUAP

Najważniejszą sekcją, która umożliwia każdemu odnalezienie odpowiednich usług administracji publicznej w celu zrealizowania danej sprawy, jest katalog usług ePUAP. Lista spraw jest infrastrukturą wyłącznie publikacyjną, adresowaną przede wszystkim do obywateli. Rolą instytucji publicznych jest umieszczanie w katalogu treści opisujących świadczone usługi publiczne. ePUAP udostępnia katalog zawierający informacje o poszczególnych usługach, w szczególności podstawę prawną ich świadczenia, nazwę, nazwę usługodawcy, cel, odbiorców, kategorię oraz umiejscowienie usługodawcy według podziału administracyjnego kraju. Wpisów w katalogu usług oraz ich aktualizacji dokonują usługodawcy, po otrzymaniu akceptacji ze strony Administratora Katalogu Usług ePUAP.

Katalog spraw załatwianych przy użyciu platformy (rys. 2) zajmuje największą część strony głównej ePUAP. Usługi podzielone są tematycznie, przy czym każdą z kategorii można rozwinąć przez przejście na zakładkę Więcej. Użytkownik może również przejrzeć listę wszystkich procedur, których wykonanie za pośrednictwem internetu umożliwia ePUAP, w tym celu musi wybrać link Wszystkie sprawy, które możesz załatwić przy pomocy ePUAP. Wówczas ukazuje się pełne zestawienie pozycji, które można przeszukiwać alfabetycznie, według kategorii bądź klasyfikacji terytorialnej.

Rysunek 2. Załatwianie spraw administracyjnych

Źródło: ePUAP, dz.cyt.

Na stronie głównej pełna lista spraw załatwianych za pomocą ePUAP jest rozbudowana, aczkolwiek ułożona niealfabetycznie, co w znacznej mierze utrudnia wyszukanie konkretnej tematyki. Znajdują się tam pozycje takie jak Praca i zatrudnienie, Przedsiębiorczość, Edukacja, Podatki, Opłaty i cła, Sprawy obywatelskie, Zdrowie, Rolnictwo, Prawo i sądownictwo, Inne sprawy urzędowe, Motoryzacja i transport, Budownictwo i mieszkania, Pomoc społeczna, Geodezja i kartografia, Ochrona środowiska, Kultura, sport i turystyka, Bezpieczeństwo narodowe, Infrastruktura oraz Statystyki. W zakładce Inne sprawy urzędowe można skorzystać z usług dotyczących zamówień publicznych, korespondencji z urzędem czy danych z ewidencji ludności. Z kolei Statystyki dotyczą np. przekazywania danych statystycznych do Ministerstwa Zdrowia, Głównego Urzędu Statystycznego czy Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia. Klasyfikacja alfabetyczna nie zawiera jednak katalogu usług uporządkowanego w sposób oczywisty. Występuje tu brak jednolitej nomenklatury, bowiem np. sformułowanie Wydanie pozwolenia występuje na przemian ze słowem Pozwolenie, podobnie dzieje się z usługą Wydanie zaświadczenia, określaną również jako Zaświadczenie. Natomiast kategoria Inna klasyfikacja mieści w sobie uporządkowanie według klasyfikacji terytorialnej i według kategorii.

Strona główna kieruje również do działu Aktualności (rys. 3), gdzie zamieszczane są najświeższe wiadomości dotyczące samej platformy, łącznie z datami przerw serwisowych, aktualnościami konferencyjnymi z zakresu e-administracji oraz przydatnymi artykułami.

Natomiast w sekcji Podmioty publiczne znajdują się wszelkie informacje związane z zaletami korzystania z platformy ePUAP, jej możliwościami i uwarunkowaniami. Co ważne, dział ten zawiera niezbędne instrukcje pomagające użytkownikom rozpocząć działania na ePUAP czy podpowiedzi, jak poprawnie zainstalować usługę. Jednakże elementem najistotniejszym z punktu widzenia pracownika administracji publicznej jest Centralne Repozytorium Dokumentów (CRD), do którego bezpośredni link (Wzory dokumentów) umiejscowiony jest właśnie w omawianej sekcji.

Rysunek 3. Aktualności i informacje o podmiotach publicznych

Źródło: ePUAP, dz.cyt.

Centralna baza e-wzorów

ePUAP prowadzi centralne repozytorium wzorów dokumentów elektronicznych (CRD). Funkcjonowanie CRD uregulowano m.in. w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania pism w formie dokumentów elektronicznych, doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych10, które weszło w życie 30 października 2011 roku.

Organy administracji publicznej przekazują do CRD wzory pism w postaci dokumentów elektronicznych oraz udostępniają je w Biuletynie Informacji Publicznej. Dostęp do repozytorium jest bezpłatny i umożliwia pobranie dowolnego opublikowanego tam wzoru dokumentu elektronicznego. W praktyce oznacza to utworzenie centralnej bazy wzorów akceptowanych przez polskie urzędy, która stanowi bezpieczne źródło informacji o dokumentach elektronicznych administracji publicznej. Niezależnie od obowiązku wynikającego z ustawy o informatyzacji organy administracji publicznej mogą prowadzić - samodzielnie lub wspólnie z innymi organami administracji publicznej - repozytoria wzorców tychże dokumentów.

Bezpłatna pomoc w ramach projektu UEPA

Ministerstwo Gospodarki (MG) realizuje projekt Uproszczenie procedur związanych z podejmowaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej poprzez ich elektronizację (w skrócie UEPA), mający na celu wsparcie organów administracji publicznej w realizacji obowiązków wynikających z konieczności elektronizacji procedur administracyjnych11. Pomoc w zakresie tworzenia elektronicznych wzorów dokumentów świadczy partner projektu UEPA - Instytut Logistyki i Magazynowania z siedzibą w Poznaniu (ILiM). Tworzone wzory spełniają wymagania określone w rozporządzeniu w sprawie dokumentów elektronicznych, a więc zawierają: określenie struktury pism zdefiniowane w formacie danych XSD, określenie sposobu wizualizacji pism zdefiniowane w formacie danych XSL oraz metadane w formacie XML jako wyróżnik opisujący wzór dokumentu elektronicznego (twórca wzoru, podstawa prawna, tytuł wzoru oraz opis). Zgodnie z obowiązującym prawem12 organem właściwym umocowanym do stworzenia wzorca jest organ wskazany w przepisach prawa do określenia takiego wzoru lub organ właściwy do załatwienia danej sprawy, co ostatecznie obliguje te podmioty do ustalenia wyglądu tychże dokumentów.

Czym jest profil zaufany?

Platforma ePUAP ma być platformą usług wspólnych, wspierających świadczenie usług publicznych drogą elektroniczną. By możliwa była dwukierunkowa komunikacja pomiędzy obywatelami czy przedsiębiorcami a administracją publiczną, jej uczestnicy muszą posiadać odpowiednią formę uwierzytelnienia, czyli podpis elektroniczny bądź profil zaufany. Profil ten jest bezpłatną i prostą metodą uwierzytelnienia, która pozwala na identyfikację użytkownika na portalu ePUAP. Jest to wygodna alternatywa wobec płatnego podpisu kwalifikowanego. Założenie profilu jest bezpłatne. Aby z niego korzystać, wystarczy wejść na stronę www.epuap.gov.pl, zarejestrować się, a następnie złożyć wniosek o profil zaufany ePUAP i osobiście udać się do jednego z urzędów, by tam potwierdzić zgodność swoich danych osobowych z danymi wprowadzonymi do systemu. Jeśli weryfikacja danych przebiegnie pomyślnie, nastąpi uwierzytelnienie profilu zaufanego. W praktyce będzie to oznaczało, że konto założone na portalu ePUAP po uwierzytelnieniu stanie się profilem zaufanym.

Założenie konta krok po kroku

Konto to profil podmiotu albo użytkownika wraz z przyporządkowanymi do nich zasobami ePUAP. Po utworzeniu konta użytkownik może korzystać ze wszystkich serwisów dostępnych na ePUAP, w tym e-usług.

Założenie konta oraz korzystanie z niego umożliwiają umieszczone na górze strony przyciski Zaloguj się oraz Zarejestruj się (rys. 4).

Rysunek 4. Funkcje Zaloguj się oraz Zarejestruj się

Źródło: ePUAP, dz.cyt.

Funkcja Zarejestruj się kieruje użytkownika na podstronę odpowiedzialną za rejestrację w systemie. Rejestrując się na platformie, należy podać dane podstawowe - wymagane pola to imię, nazwisko oraz adres poczty elektronicznej. Trzeba również wskazać login, czyli unikatowy identyfikator wykorzystywany przy każdym logowaniu, który nie może zawierać znaków diakrytycznych (liter ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ż, ź), specjalnych (np. !, @, $, &) oraz spacji. W bazie danych każdy login sprawdzany jest pod względem niepowtarzalności występowania.

Następnie użytkownik wybiera sposób, w jaki będzie logował się do systemu: za pomocą hasła lub z wykorzystaniem certyfikatu. Hasło musi posiadać od 8 do 32 znaków, co najmniej jedną cyfrę i - w przeciwieństwie do loginu - jeden znak specjalny. Natomiast zastosowanie drugiego uwierzytelniania wymaga dysponowania podpisem elektronicznym, czyli podpisem weryfikowanym ważnym, kwalifikowanym certyfikatem.

Elementem niezbędnym do prawidłowego przejścia procesu rejestracji jest wykonanie zadania wskazanego przez CAPTCHA (Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart), czyli zabezpieczenie strony internetowej. W ePUAP polega to na odczytaniu treści (jednego bądź kliku wyrazów z losowo wybranych znaków) z obrazka, co wykonać może właściwie wyłącznie człowiek, a dla komputera jest to niezwykle trudne.

Po wykonaniu tej czynności od prawidłowego założenia konta użytkownika dzieli jedynie potwierdzenie, że zapoznał się z regulaminem ePUAP oraz wyrażenie zgody na przetwarzanie danych osobowych, co akceptowane jest przyciskiem Załóż konto.

Z kolei funkcja Zaloguj się (rys. 5) kieruje użytkownika na podstronę odpowiedzialną za logowanie użytkownika do systemu. Podobnie jak przy rejestracji, są tutaj dostępne dwie drogi. Pierwsza to popularne logowanie z użyciem loginu i hasła, czyli danych uprzednio ustawionych przy zakładaniu konta. Natomiast druga metoda wymaga posiadania podpisu kwalifikowanego certyfikatem, który został określony przy rejestracji, o ile użytkownik takowy wskazał. Po zalogowaniu się profil zostaje załadowany i użytkownik uzyskuje dostęp do wszelkich funkcjonalności platformy ePUAP.

Rysunek 5. Logowanie

Źródło: ePUAP, dz.cyt.

Uwierzytelnianie profilu zaufanego

Konto założone na portalu ePUAP staje się profilem zaufanym po jego uwierzytelnieniu. Osoba zainteresowana przesyła wniosek o potwierdzenie profilu zaufanego za pośrednictwem ePUAP w postaci elektronicznej. Wzór wniosku został określony w rozporządzeniu sprawie profilu zaufanego13.

Profil zaufany ePUAP potwierdza się na okres trzech lat, a jego ważność może być przedłużana o taki sam okres. Potwierdzenia, przedłużenia ważności lub unieważnienia profilu dokonuje punkt potwierdzający, którym jest konsul, naczelnik urzędu skarbowego, wojewoda, Zakład Ubezpieczeń Społecznych albo - za zgodą ministra - inny podmiot określony w art. 2 ustawy o informatyzacji14. Jednostka potwierdzająca profil zaufany obywatela, dokonuje tego wyłącznie na ePUAP. Osoba wnioskująca musi zgłosić się do wybranego przez siebie punktu potwierdzającego, w którym na podstawie dowodu osobistego albo paszportu sprawdzana jest jej tożsamość. Następnie porównywane i weryfikowane są dane z wniosku z danymi z profilu użytkownika, w zakresie obejmującym: imię, nazwisko, numer PESEL oraz identyfikator użytkownika, czyli login, którym posługuje się na platformie ePUAP.

Punkt drukuje wniosek o potwierdzenie profilu zaufanego z ePUAP. Osoba wnioskująca podpisuje wydrukowany wniosek, a punkt potwierdzający, po pozytywnej weryfikacji danych, potwierdza profil zaufany ePUAP i odnotowuje to na wydrukowanym wniosku wraz z podaniem czasu potwierdzenia. Następnie podpisuje profil zaufany ePUAP podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP albo bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Nie dokonuje się potwierdzenia profilu zaufanego ePUAP w przypadku:

  • przedłożenia nieważnego dowodu osobistego albo paszportu lub braku możliwości stwierdzenia tożsamości osoby wnioskującej na podstawie tego dokumentu, na zasadach określonych w przepisach dotyczących dowodów osobistych oraz przepisach dotyczących dokumentów paszportowych;
  • niezgodności danych takich jak imię, nazwisko, numer PESEL, identyfikator użytkownika;
  • przedłożenia niekompletnego wniosku o potwierdzenie profilu zaufanego ePUAP.

Po zweryfikowaniu wniosku osoba wnioskująca podpisuje:

  • własnoręcznie wydruk wniosku o założenie profilu zaufanego ePUAP w punkcie potwierdzającym lub
  • elektronicznie swoim bezpiecznym podpisem weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu, o ile certyfikat ten zawiera dane obejmujące co najmniej imię, nazwisko i numer PESEL.

Jeżeli osoba wnioskująca nie podpisze profilu zaufanego ePUAP, wniosek uważa się za wycofany.

Jeżeli w okresie 14 dni od daty przesłania wniosku osoba wnioskująca nie zgłosi się do punktu potwierdzającego w celu potwierdzenia profilu zaufanego ePUAP, wniosek ten uważa się za wycofany. Punkt potwierdzający odnotowuje ten fakt na wydrukowanym wniosku o potwierdzenie profilu zaufanego, wraz z podaniem, kiedy upłynął termin potwierdzenia.

Aby bezpiecznie wykorzystywać ważny profil zaufany ePUAP, osoba go posiadająca powinna zapewnić poufność danych, które mogłyby zostać użyte do złożenia podpisu potwierdzonego profilem zaufanym przez osoby trzecie. Przede wszystkim nie należy udostępniać konta użytkownika niepowołanym osobom, a w przypadku utraty kontroli nad kontem trzeba niezwłocznie unieważnić profil.

Profil ePUAP traci ważność w przypadku potwierdzenia profilu zaufanego ePUAP na podstawie nieprawdziwych lub nieaktualnych danych, usunięcia konta użytkownika, upłynięcia okresu, na jaki został potwierdzony albo przedłużony, lub zmiany danych takich jak: imię użytkownika, nazwisko, numer PESEL, identyfikator, identyfikator profilu zaufanego ePUAP.

Wzory wniosków o przedłużenie ważności profilu zaufanego oraz jego unieważnienie, zostały określone w rozporządzeniu w sprawie profilu zaufanego. Trzeba jednakże zwrócić uwagę na termin wygaśnięcia profilu, gdyż składanie podpisu poprzez takie uwierzytelnienie jest możliwe tylko w okresie ważności profilu i wymaga autoryzacji ePUAP. Integralność dokumentu lub danych podpisanych przy użyciu podpisu potwierdzonego profilem zaufanym oraz autentyczność tego podpisu weryfikuje się przy użyciu certyfikatu udostępnionego na ePUAP przez ministra.

Korzyści posiadania konta na ePUAP

Elektronizacja procedur administracyjnych usprawni obieg dokumentów oraz wymusi szybsze przekazywanie korespondencji pomiędzy uczestnikami procedury (organ - strona). Konsekwencją tego stanu rzeczy powinno być szybsze załatwienie sprawy przez organ administracji, co będzie korzystne dla obywatela (przedsiębiorcy). Elektronizacja, nierozerwalnie związana z postępem technicznym, jest dziś widoczna w zasadzie we wszystkich dziedzinach życia. Wykorzystanie najnowszych rozwiązań elektronicznych i informatycznych w działalności administracji publicznej, stosowanych w interesie uczestników procesów administracyjnych, ale również w interesie społecznym, należy uznać za kierunek właściwy. Poza usprawnieniem i przyspieszeniem przebiegu procedur administracyjnych ich elektronizacja prowadzi do obniżenia kosztów funkcjonowania zarówno administracji publicznej, jak i przedsiębiorstw, oraz zwiększa przejrzystość podejmowanych działań. Dla obywatela oznacza to przede wszystkim zmniejszenie liczby uciążliwych formalności, przyspieszenie załatwiania spraw i obniżenie kosztów. Z perspektywy organów publicznych wprowadzenie elektronicznej wymiany korespondencji z wnioskodawcą przyczyni się do skrócenia czasu wydawania decyzji administracyjnych oraz ułatwi sporządzanie stosownych dokumentów poprzez ich standaryzację i elektronizację. Oczywiście również obniży koszty. Wobec tego platforma ePUAP ma ułatwić procedowanie zarówno organom, jak i przedsiębiorcom.

Jednakże należy wspomnieć o dość niskiej świadomości szeroko pojętej elektronizacji w obrębie całego kraju. Jest to gałąź dopiero rozwijająca się i nie we wszystkich regionach Polski wiedza o e-administracji, a co za tym idzie o ePUAP, jest powszechna. Ważne, by ujednolić działania w skali kraju - dążyć do unifikacji i centralizacji zadań. Pojedyncze inicjatywy obejmujące dany region są oczywiście słuszne, lecz nie zawsze służą dobru ogólnemu i uproszczeniu podejścia do elektronizacji procedur. Zbytnie rozproszenie powoduje, że przedsiębiorca nie wie, jak skorzystać z elektronicznych rozwiązań. Ustawodawca powinien zatem dążyć do ogólnopaństwowego ujednolicenia elektronizacji administracji publicznej, gdyż pozostawienie dużej swobody, w tym w definiowaniu wzorców elektronicznych, przyczynia się do powielania prac i wydatkowania środków na podobne przedsięwzięcia. Dlatego powstanie centralnego miejsca, jakim jest platforma ePUAP, jest korzystne dla społeczeństwa informacyjnego.

Propozycje wdrożenia zmian na platformie

Zgodnie z przyjętym założeniem celem biznesowym ePUAP jest udostępnienie przez państwo jednego miejsca, w którym obywatel, przedsiębiorca i urzędnik będą mogli uzyskać informacje niezbędne do realizacji usług administracyjnych lub powiązanych z działaniem administracji oraz w jak najbardziej efektywny i komfortowy sposób załatwić swoje sprawy administracyjne.

Z przyjętego powyżej założenia wynika, że powinna nastąpić zasadnicza zmiana biznesowej roli ePUAP w infrastrukturze informacyjno-usługowej państwa. Z dotychczasowej funkcji wortalu15 elektronicznych usług publicznych ePUAP powinien ewoluować do programu działań na rzecz usprawnienia administracji, którego narzędziem jest m.in. system informatyczny. Oznacza to realizację zadania z dziedziny całościowego zarządzania administracją publiczną w Polsce. Takie funkcjonowanie ePUAP w nowoczesnej administracji pozwoli na spełnienie wymogu stworzenia rozwiązań umożliwiających wykorzystanie zasobów informacyjnych państwa przez podmioty komercyjne, organizacje pozarządowe i obywateli, wynikającego wprost z zaleceń Dyrektywy 2003/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego16. Działanie administracji poprzez zintegrowany system ePUAP prowadzić będzie do zwiększenia wydajności i celowości świadczonych usług, a także ułatwienia dostępu do zasobów informacyjnych państwa.

Usprawnienie przebiegu procedur administracyjnych poprzez ich pełną elektronizację i centralizację przyniesie wymierne korzyści każdej ze stron. Swobodny dostęp do informacji zgromadzonych na jednej platformie jest niezwykle ważny dla tworzenia przyjaznego e-państwa, jak również informatyzacji kraju. Zapewnienie jednolitych mechanizmów dostępu do platformy wszystkim zainteresowanym grupom oraz poprawa jakości danych gromadzonych dzięki mechanizmowi sprzężenia zwrotnego (zwiększenie częstotliwości zapytań) będą skutkowały przekazywaniem zgłoszeń o stanie danych. Funkcjonowanie takiego centralnego brokera informacji publicznej pozwoli na budowę mechanizmu wykrywania i zapobiegania nadużyciom w zakresie dostępu do informacji publicznej przez ePUAP.

W dobie wszechobecnego internetu należy wykorzystywać możliwości, jakie niesie ze sobą globalna informatyzacja. Zastosowanie cyfrowych zasobów do działań publicznych związanych z administracją powinno być dla podmiotów publicznych motywacją do zintensyfikowania prac mających na celu wdrożenie jak największej liczby e-usług. W ten sposób przyjazna e-administracja przestanie być utopią i zaistnieje w polskiej rzeczywistości.

Bibliografia

  • Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym (Dz.Urz. 2006, L 376/36).
  • Dyrektywa 2003/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (Dz.Urz. UE, L 345/90)
  • Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania pism w formie dokumentów elektronicznych, doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz.U. z 2011 r. Nr 206 poz. 1216).
  • Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publiczne (Dz.U. z 2011 r. Nr 93 poz. 546).
  • Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 27 kwietnia 2011 r. w sprawie zasad potwierdzania, przedłużania ważności, wykorzystania i unieważniania profilu zaufanego elektronicznej platformy usług administracji publicznej (Dz.U. z 2011 r. Nr 93 poz. 547).
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 października 2005 r. w sprawie minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w formie elektronicznej (Dz.U. z 2005 r. Nr 214 poz. 1781).
  • Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zmianami).
  • Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2005 r. Nr 64 poz. 565).

Netografia

INFORMACJE O AUTORACH

MARTA MATUSZEWSKA-MAROŃ

Marta Matuszewska-Maroń jest absolwentką Wydziału Prawa Administracji oraz Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, obecnie jest na aplikacji radcowskiej. Pracuje w Instytucie Logistyki i Magazynowania (ILiM) - instytucie badawczym z siedzibą w Poznaniu, który wraz z Ministerstwem Gospodarki i Krajową Izbą Gospodarczą realizuje projekt Uproszczenie procedur związanych z podejmowaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej poprzez ich elektronizację i wdrożenie idei "jednego okienka" (UEPA). W projekcie UEPA pełni funkcję Kierownika obszaru zadaniowego ds. uproszczeń procedur administracyjnych, w ramach którego tworzone są propozycje zmian i uproszczenia procedur związanych z podejmowaniem, prowadzeniem i zakończeniem działalności gospodarczej. Zainteresowania badawcze autorki obejmują szeroko pojętą deregulację procedur administracyjnych oraz zmiany w prawie związane z ich elektronizacją.



KAROLINA OSKORY

Karolina Oskory jest absolwentką Wydziału Budowy Maszyn i Zarządzania Politechniki Poznańskiej na kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji, w specjalności Systemy Informatyczne Zarządzania. Pracuje w Instytucie Logistyki i Magazynowania (ILiM) - przy projekcie UEPA, gdzie pełni funkcję Kierownika obszaru zadaniowego ds. elektronizacji procedur administracyjnych, w ramach którego tworzone są wzory dokumentów elektronicznych oraz aplikacje wraz z e-usługami, obsługujące procedury administracyjne związane z podejmowaniem, prowadzeniem i zamykaniem działalności gospodarczej. Zainteresowania autorki koncentrują się wokół szeroko pojętej informatyzacji.

 

Informacje o artykule

pdf abstract in English

Przypisy

1 Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2005 r. Nr 64 poz. 565).

2 Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 27 kwietnia 2011 r. w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej (Dz.U. z 2011 r. Nr 93 poz. 546).

3 Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 27 kwietnia 2011 r. w sprawie zasad potwierdzania, przedłużania ważności, wykorzystania i unieważniania profilu zaufanego elektronicznej platformy usług administracji publicznej (Dz.U. z 2011 r. Nr 93 poz. 547).

4 ePUAP, epuap.gov.pl/wps/po.... [05.04.2012].

5 Tamże.

6 W drodze rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej (Dz.U. z 2011 r. Nr 93 poz. 546), zwanym dalej rozporządzeniem ePUAP.

7 Art. 2. 1. Z zastrzeżeniem ust. 2-4, przepisy ustawy stosuje się do realizujących zadania publiczne określone przez ustawy: organów administracji rządowej, organów kontroli państwowej i ochrony prawa, sądów, jednostek organizacyjnych prokuratury, a także jednostek samorządu terytorialnego i ich organów. Przepis art. 13 ust. 2 pkt 1 stosuje się również do podmiotu, któremu podmiot publiczny powierzył lub zlecił realizację zadania publicznego, jeżeli w związku z realizacją tego zadania istnieje obowiązek przekazywania informacji do lub od podmiotów niebędących organami administracji rządowej.

8 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 października 2005 r. w sprawie minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w formie elektronicznej (Dz.U. z 2005 r. Nr 214 poz. 1781).

9 e-Administracja, e-administracja.net.... [26.03.2012].

10 Dz.U. z 2011 r. Nr 206 poz. 1216, zwane dalej rozporządzeniem w sprawie dokumentów elektronicznych.

11 Projekt UEPA realizowany w ramach Priorytetu V POKL - Dobre rządzenie (Działanie 5.3. - Wsparcie na rzecz realizacji Strategii Lizbońskiej), którego liderem jest Ministerstwo Gospodarki, a partnerami Instytut Logistyki i Magazynowania w Poznaniu oraz Krajowa Izba Gospodarcza.

12 § 27 rozporządzenia w sprawie dokumentów elektronicznych, dz.cyt.

13 Tamże.

14 Podmiotami publicznymi - zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2005 r. Nr 64 poz. 565) - są:
1) organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa, sądy, jednostki organizacyjne prokuratury, a także jednostki samorządu terytorialnego i ich organy,
2) jednostki budżetowe i samorządowe zakłady budżetowe,
3) fundusze celowe,
4) samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej oraz spółki wykonujące działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej,
5) Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego,
6) Narodowy Fundusz Zdrowia,
7) państwowe lub samorządowe osoby prawne, utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu realizacji zadań publicznych.

15 Wortal, portal wertykalny (ang. vertical portal) - portal wyspecjalizowany, publikujący informacje z jednej dziedziny, tematycznie do siebie zbliżone.

16 Dz.Urz. UE L 345/90.