Infografika – częściej na szkolnej ścianie, niż w wirtualnej klasie…?

Dorota Kwiatkowska

Kilka zdań o powodach, dla których temat podjęłam:

  • Nadal zauroczona serwisem Pinterest, przeglądam jego zasoby, również edukacyjne i pod kątem ich wykorzystania w edukacji.
  • Co ciekawe, chyba nie było mi dane uczestniczyć w zajęciach zdalnych, gdzie zasobem dydaktycznym byłaby infografika bardziej złożona niż pojedynczy wykres lub schemat. Może to jednostkowe spostrzeżenie, ale więcej infografik można znaleźć na ścianach szkoły publicznej w małym miasteczku, niż na ścianach „wirtualnej klasy”, mimo pokaźnych zasobów gotowych infografik w sieci.
  • Ostatnio miałam za to wątpliwą przyjemność współpracy z metodykiem zdalnego nauczania, który utrzymywał, że schemat to w zasadzie to samo co barwna plama i jego zadaniem jest chwilowe oderwanie oka od tekstu, aby sobie cokolwiek odpoczęło. Pan był nieco zaskoczony oczekiwaniem autorki, że schemat będzie miał jednak jakiś sens i to nie wszystko jedno, w którą stronę biegnie strzałka...
  • Jak napisał pewien uczeń szkoły podstawowej, „niech komputer za mnie czyta, bo ja nie lubię czytać”… ;-) No czasem nie lubię i ja, i chciałabym czytać mniej, zwłaszcza w obliczu tak wielkiej liczby informacji, z jaką przychodzi mi dziś obcować. 
  • Przez parę ostatnich dni próbowałam zaprojektować infografikę a nawet, z rozpędu, dwie. Co było pouczające :-) Moje doświadczenie pokazuje, że zarówno uczniowie/studenci, jak i edukatorzy mają niemałą trudność z selekcją informacji, ich sensownym uporządkowaniem i zaprezentowaniem – widać to podczas czytania prac, oglądania plakatów naukowych czy prezentacji.

 

No ale do rzeczy. Infografika, czyli grafika informacyjna to zasób, w którym wykorzystujemy obrazy, symbole, schematy, kolory i słowa (tych im mniej, tym zasadniczo lepiej) do przedstawienia pewnej idei lub fragmentu rzeczywistości, a więc określonego zbioru informacji. Termin ten odnosi się do zasobów o różnej złożoności, a więc zarówno do pojedynczych schematów, wykresów i symboli, jak i większych obiektów – te są dla mnie szczególnie interesujące, i o nich myślę, pisząc ten post. Taki przykład na początek: 

 

Source: antyweb.pl via Dorota on Pinterest

 

 

Co dalej, infografiki pozwalają na łatwe wyszukanie wzrokiem interesującej nas informacji i nie wymuszają na użytkowniku dokładnego i czasochłonnego analizowania całej treści, tak jak w przypadku „zwykłego” tekstu. Zatem (…) to nie tylko sposób na stworzenie „ładniejszego” czy bardziej „rozrywkowego” tekstu, ale nadanie mu zrozumiałego kształtu, który wyjaśni znaczenie informacji. To przystępna, graficzna prezentacja danych, informacji i wiedzy ułatwiająca trafienie do czytelnika prostym, przejrzystym przekazem.

 

Infografika w (e)edukacji?
Infografika nie jest absolutnie nowym zjawiskiem, jednak – za wyjątkiem wspomnianych wykresów czy schematów – nie jest zbyt popularna ani w nauce, ani w dydaktyce. Pracując ponad 10 lat w obszarze e-edukacji nie spotkałam się jeszcze z pomysłem przygotowania tego typu zasobu – bardziej złożonej infografiki – dla kursu zdalnego. Nawet wtedy, kiedy do dyspozycji autora był metodyk zdalnego nauczania (kompetentny) oraz sensowny grafik lub nawet dwóch. By być uczciwą – sama również na to nie wpadłam… ;-) Zazwyczaj, jako autor, w pocie czoła produkowałam różnego rodzaju podsumowania w formie tekstowej, ewentualnie tabele, zaś w bardziej „wypasionych” kursach – scenariusze do filmów wideo lub prezentacji multimedialnych, najczęściej typu tekst-plus-obrazek-plus-quiz, i tak w kółko. Dlaczego nie infografikę… to zagadka ;-)


Czy warto wykorzystywać infografikę w edukacji?
Raczej oczywiste. W obliczu otaczającej nas ilości informacji do „ogarnięcia”, coraz bardziej cenna jest i będzie umiejętność ich selekcji, uporządkowania i takiego przedstawienia tych najważniejszych, aby przyciągnęły uwagę, zostały zapamiętane i służyły budowaniu wiedzy. I nie przychodzi mi do głowy dziedzina, gdzie nie ma ona zastosowania. Ale może źle szukałam?

 

 

 

Source: antyweb.pl via Dorota on Pinterest

 

 

 


Infografika – nie taka łatwa?
Ano nie… i z powodów technicznych, i koncepcyjnych. Dla mnie pierwszym utrudnieniem jest niezbyt dobra znajomość aplikacji do tworzenia grafiki, która dałaby mi swobodę tego typu działania, bez gubienia się w warstwach i maskach… Oraz brak czasu na „zabawy” z grafiką – napisanie dwóch akapitów podsumowania trwa jednak o wiele krócej. Tworzenie infografik wymaga też umiejętności pracy z informacjami – ich analizy, selekcji, interesującego prezentowania. Jak się okazuje – wcale nie tak powszechnej… Oraz... kreatywności! Nadal również niewiele wiemy o zasadach dobrego, skutecznego przekazu wizualnego, znaczeniu koloru, przestrzeni czy symbolu. Ale od czego infografika :-)

 

 

 

Warto spróbować…
Zwłaszcza wtedy, kiedy mamy okazję „produkować” zasoby edukacyjne w większym zespole, posiadającym twórczych grafików :-) Można także próbować sił samodzielnie, wykorzystując do tego celu dostępne w sieci, niezbyt skomplikowane w obsłudze programy do tworzenia infografik (Visual.ly, Easel.ly, czy Infogr.am). I przy okazji dołączyć do społeczności pasjonatów tego sposobu przekazywania informacji.

 

Taką formę aktywności warto zaproponować również starszym uczniom i studentom, zamiast nieśmiertelnych prezentacji w PowerPoint, pisemnych raportów czy innych prac. Bo to oni przede wszystkim powinni ćwiczyć bezcenną umiejętność radzenia sobie z wielką ilością informacji, jaka ich teraz otacza i otaczać będzie.

 

I na koniec coś do pooglądania: infografiki na stronie Antyweb, blog Cool Infographicsstrona Juana Antonio Ortiza na Pinterest i nasza polska infografika, udostępniona na portalu WP czy Infografika.pl.

A dla użytkowników FB mała infograficzna autoanaliza. Aplikacja Getabout.me pozwala jednym kliknięciem wygenerować infografikę obrazującą naszą aktywność na tym portalu (więcjej tutaj). Zachęcam do spróbowania, pouczające…

 

A tak właściwie, to chyba powinnam wprowadzić myśl w czyn i kolejny wpis przygotować właśnie w tej formie. No to jest wyzwanie… :-)

Dorota

 

 

Data dodania: 11.09.2012

Komentarze do wpisu:

Gdyby Ziemię zamieszkiwało 1000 osób, tylko 271 miałoby dostęp internetu. Osoby te reprezentowałyby zaledwie 7 krajów świata! Jakich - o tym właśnie w infografice. Te i więcej ciekawych informacji można znaleźć tutaj: http://www.makeuseof.com/tag/infographic-internet-usage-worldwide/

Miłego studiowania :-)

Dziękuję za otwarcie kolejnej furtki do komputerowej przygody!
Bardzo inspirujący wpis!

Ciekawa infografika ilustrująca jak poziom wykształcenia wpływa na poziom zycia:
http://www.scoop.it/t/studying-teaching-and-learning/p/3472086965/why-education-plays-a-higher-role-for-better-lifestyle
To oczywiście w warunkach amerykańskich. Czytelnicy sami mogą ocenić na ile dane te znajdą swoje uzasadnienie w Polsce. Faktem jest, że coraz więcej osób, nie tylko w USA pyta czy rzeczywiście warto płacić duże sumy za edukację, szczególnie wyższą. Myślę, że ten temat sam w sobie wart jest refleksji na naszym blogu i może kiedyś oojawi się osobny post, tymczasem jednak zachęcam to zapoznania się z infografiką.

Dorota Kwiatkowska

Dr nauk humanistycznych w zakresie psychologii, pracownik naukowo-dydaktyczny Instytutu Psychologii UMCS w Lublinie, koordynator ds. e-learningu na Wydziale Pedagogiki i Psychologii UMCS. Od 2002 e-nauczyciel, metodyk zdalnego nauczania i autorka kursów zdalnych (m.in. w Polskim Uniwersytecie Wirtualnym). Uczestniczyła w licznych projektach związanych z kształceniem na odległość. Interesuje się przede wszystkim zagadnieniami projektowania i prowadzenia zajęć zdalnych.