Uczenie się w miejscu pracy – tym żyje świat

Wojciech Zieliński

Wykorzystanie IT do efektywnego uczenia się miejscu pracy jest od kilku lat polem intensywnych poszukiwań naukowych. Tematyka ta znalazła się między innymi w ostatnich dwóch konkursach ogłoszonych przez Komisję Europejską w obszarze „technology enhanced learning” (TEL) w ramach 7 Programu Ramowego.

Celem uczenia się w miejscu pracy ma być przede wszystkim znajdowanie nowych, innowacyjnych rozwiązań, nawet na ograniczoną skalę np. pracownika, zespołu projektowego czy przedsiębiorstwa. IT pozwala nam w praktyce funkcjonować w następującym cyklu:

  • w pracy pojawia się problem, którego nie potrafimy rozwiązać,
  • znajdujemy zasoby szkoleniowe (np. kursy, materiały, blogi, fora) pochodzące z wewnątrz jak i spoza organizacji,
  • uczymy się i uzyskujemy nową wiedzę i umiejętności,
  • wykorzystujemy je do rozwiązania problemu, z naszej perspektywy rozwiązanie jest  innowacją, bo problem był dla nas nietypowy,
  • opisujemy nasze rozwiązanie, co tworzy nowy zasób edukacyjny dla nas, naszej organizacji i osób spoza niej.

Podejście polegające na uczestnictwie w kursie e-learnigowym, który nasza organizacja kupiła bądź wytworzyła i umieściła na LMS pozwala rozwiązywać jedynie bardzo typowe problemy. Efektywne zastosowanie zaprezentowanego powyżej modelu wymaga zmierzenia się z szeregiem wyzwań.

Pierwsze to jak spowodować, aby uczestnicy opisanego cyklu chcieli dzielić się wiedzą. Szczególnie dotyczy to sytuacji, gdy współdzielenie wykracza poza granice jednej organizacji. Wartościową wiedzę mogą mieć bowiem pracownicy z firm, z którymi konkurujemy. Poszukuje się więc nie tylko metod motywowania pracowników do dzielenia się wiedzą, ale także modeli biznesowych uzasadniających jej wymianę pomiędzy organizacjami.

Kolejny problem to ocena zasobów. Jesteśmy przeładowani informacją z sieci i nie chodzi o to, aby mnożyć jej źródła, ale przede wszystkim o to, aby znajdować zasoby najbardziej wartościowe w danej sytuacji (kontekście). Coraz powszechniej stosuje się techniki semantyczne, poszukuje się także efektywnych metod wartościowania zasobów opartych na częstości korzystania z nich oraz na opiniach i wskazaniach ich użytkowników.

Następna grupa problemów wkracza w obszar, w którym zaangażowane zaczynają być podmioty profesjonalnie zajmujące się nauczaniem – firmy szkoleniowe, trenerzy, nauczyciele. Chodzi o to, że samo korzystanie nawet z najlepszych zasobów edukacyjnych z reguły nie wystarcza do efektywnego uczenia się, czyli nabywania umiejętności pozwalających na rozwiązanie problemu. Potrzebna więc staje się pomoc profesjonalistów. Poszukuje się form, w jakich mogą oni, wykorzystując IT, wspierać uczącego się pracownika w samodzielnym, efektywnym zdobywaniu kompetencji.

Ciekawym kierunkiem poszukiwań, jaki pojawił się ostatnio, są formy współpracy i współdziałania profesjonalnych dostawców treści edukacyjnych i szkoleniowych (firmy szkoleniowe, e-learningowe, wydawnictwa) z samodzielnie tworzącymi je specjalistami czy hobbystami (tzw. „user generated content” np. w formie blogów). Celem jest osiągnięcie efektu synergii. Profesjonalni dostawcy widzą w takiej współpracy możliwość uatrakcyjnienia swoich produktów i osiągnięcia przewagi konkurencyjnej, „amatorzy” liczą z kolei na możliwość uzyskania rekompensaty za wysiłek włożony w opracowanie treści.

Technologiczne rozwiązania dedykowane uczeniu się w miejscu pracy odchodzą od wielofunkcyjnych, zintegrowanych platform, na rzecz „koszyków” usług, z których każda jest dostępna „w chmurze” i może być wykorzystana samodzielnie lub w połączeniu z innymi usługami. Są one dostosowane do różnych platform (PC, mobilne) oraz wyposażone w API pozwalające na integrację z systemami IT przedsiębiorstw (np. LMS czy systemy HR).

Szybko rosnąca liczba użytkowników smartfonów i tabletów sprawia, że możliwość uczenia się w miejscu pracy wkrótce stanie się powszechna i przestanie być przywilejem tych, którzy na co dzień pracują przy biurku z komputerem. Nikt już nie neguje, że ta forma nieformalnego uczenia się jest wyjątkowo efektywna dla pracujących dorosłych. Dlatego tym żyje świat. A gdzie Ty jesteś Polsko?

Data dodania: 13.04.2012